Bench press, en klasikleşmiş üst vücut
egzersizlerinin başında gelir. Yalnızca göğüs kaslarını değil, üst vücuttaki
her kası geliştiren ve güçlendiren bench press, sağlam ve geniş bir üst vücudun
da anahtarıdır. Ancak bu hareket aynı zamanda sakatlıklara davetiye çıkaran da
bir egzersiz türüdür. Dikkatli olmazsanız ve kötü bir teknik açıyla bench press
yaparsanız siz de sakatlıklardan nasibinizi alabilirsiniz.
Profesyonel
sporcular bench press tekniklerini geliştirmek için ciddi bir mesai harcamak
gerektiğini bilirler. Bu harekette amaç, doğru kas gruplarını kullanabilmek,
sakatlanmalara sebebiyet vermeyecek doğru pozisyonları bulmak ve barbell’i mümkün olan en verimli
şekilde hareket ettirmektir. Bench press
yaparken doğru yoldan ne kadar çok saparsanız o kadar çok güç kaybına
uğrarsınız. Göğüs yırtılması ya da omuz kasılması yaşama riskiniz de bir o
kadar artar.
Doğru Bench Press Tutuşu
Kendinizi zora
sokmadan, en doğru şekilde bench press yapabilmenin sırrı doğru tutuştur. Göğsün
üst kısmı pek çok kişinin zayıf tarafı olduğundan incline press ve incline flye egzersizleri göğüs antrenmanınızın
temel unsurlarını oluşturması gerektirir.
Norveç
Nord-Trondelag Üniversitesi araştırmacıları, deneyimli powerlifter’larda tutuş
aralığının barbell bench press hareketi sırasında ilerleme kaydedilemeyen
noktaya gelmeyi nasıl etkilediğini incelediler. Her farklı tutuş ile ilerleme
kaydedilemeyen noktanın değiştiğini gösteren araştırmada, etki eden faktörlerin
yalnızca dirsek eklemlerinin açısıyla sınırlı olmadığı sonucuna varılıyor.
Kanadalı
araştırmacılar ise, ağırlık çalışan deneyimli sporcuların tutuş tekniklerini tek
tek inceleyerek, performans haritası oluşturdular. Sonuçlar standart grip’tense
(standart tutuş) reverse grip tekniğin
üst pektoral katılımını %30 daha yüksek çıkarttığı gözlemleniyor. Başka bir
araştırma ise, close grip (dar tutuş) bench press’in, standart wide grip (geniş
tutuş) press’e oranla %30 daha fazla miktarda üst göğüs kası çalıştırdığını
ortaya koymuş.
Spor Partneri Şart
Squat ve deadlift’e nispeten bench press
maksimum denemede en emniyetsiz harekettir. Deadlift yaparken barı bırakabilir
ya da squat yaparken altından hemen kaçabilirsiniz ama bench’te barı direkt
yüzünüzün üzerinde tutuyorsunuz. Dolayısıyla, bench press hareketinde doğru
teknik oldukça önemli olsa da bu hareketin bir diğer ihtiyacı da size yardım
olabilecek gözcü bir spor partneridir.
Bileğinizin stabilitesinin azalması halinde tatsız kazalar yaşamanıza sebebiyet verebilecek bench press hareketinde ağırlık suratınıza veya göğsünüze düşebilir! Haliyle spor arkadaşınızla bench yaparken birbirinize yardım etmeniz gerekir. Ama gözcülüğün de kuralları var. Sakatlanmak yok! Bir sonraki gözcülük vardiyasında kaçınmanız gereken 5 hareketi aklınıza not edin.
1) Baştan Konuşmuyorsunuz
Arkadaşınız
hazırlanmadan bir iki şeyi halletmeniz lazım. İlkin, bazıları bağırarak üçe
kadar saydıktan sonra barı almanızı isterken bazısı da barı yardım almadan
yerine koymak ister. Ayrıca kaç tane tekrar tamamlayacağını da bilin. Sonra
gözcülük edin.
2) Bara Çok Erken Dokunuyorsunuz
Bar aşağı
hareket etmiyorsa bara dokunmayın (zorlamalı tekrarlarda olabilir). Bazıları,
özellikle powerlifterlar buna kayıp tekrar der.
3) Barı Kaldırırken Dirseğinizi
Kullanıyorsunuz
Barı
dirsekle kaldırmak arkadaşınızı doğru formdan çıkartıp dengesini bozabilir ve
barı düşürmelerine neden olabilir. Onun yerine siz barın tepesinde durun,
çekin, arkadaşınızın göğsü üzerinde yönlendirin, sonra bırakın.
4) Arkadaşınızın görüş alanını
kapatıyorsunuz
İleri seviye
sporcuların kullandığı tekniklerden biri de tavanda bir nokta bulup barı her
tekrarda o noktaya kaldırmaktır. Böylece bar doğru bir rotada hareket eder. O
yüzden tepesinde değil yanında durun.
5) Gözcülük Edemiyorsunuz
Hani
uçaklarda acil çıkış kapılarında oturan yolculara sorarlar ya? Bu da aynı olay:
Sakatsanız ya da gözcülük edemeyecekseniz, utanmaya hacet yok. Bırakın başkası
yapsın.
Bacak antrenmanı
önceliklendirmekten ziyade Phil Heath’in 2016 yılında yaptığı en büyük
değişiklik esnemeye daha çok odaklanmak oldu. Altıncı Sandow kupasını aldığı
gece, “Yeni kaslara yer açmak için daha çok esneme yapmam gerektiğini fark ettim” demişti. Diğerleri de Phil’in
stratejisini uygulama kararı aldı. Aslına bakarsanız ekstrem esneme dediğimiz
şey Doggcrapp antrenman sisteminin temel bir unsurudur. Bahsini ettiğimiz ısınma
ve esneme hareketleri nedir ve esneme
egzersizleri ile daha da genişlemeleri için kas gruplarında nasıl “yer
açacağınızı” anlatalım.
Dural
Esnemenin Kas Büyümesine Katkıları
Ekstrem Esneme
Prensipleri
Maksimal esneme pozisyonu alıp 60-90 saniye
pozisyonu koruyun.
Kas grubunu sadece çalıştırdıktan sonra esnetin.
Bu tür esnemeler hareket kabiliyetini geliştirip
kas büyümesini destekler.
Her antrenmanda kas grubu başına bir ya da iki
esneme yapın.
Doğruyu Esnetmek
İki tür esneme (stretching) vardır: dinamik ve dural (statik).
Dinamik esnemeler hareket temellidir. Yukarı tekme ve gövdeyi çevirme gibi
hareketler örnek verilebilir. Bu esnemeler egzersizlerdeki hareket kabiliyetini
arttırdığından ısınmada ya da set aralarında yapılmalıdır. Dural esnemeler ise
hareketsizdir. Vücudunuzla doğru pozisyon aldıktan sonra durduğunuz yerde sabit
kalırsınız. Bu esnemeler, tendon ve kasların en esnek ve yumuşak oldukları
zamanlarda yapılmalıdır. O yüzden antrenmandan önce değil, sonra yapın.
Yoğun dural esnemeler esnekliği arttırmaktan çok fazlasını
yapabilirler. Kuşlar üzerinde yapılan çalışmalar, bu esnemelerin kas
hücrelerinde hiperplaziye, yani aşırı göze büyümesine yol açtığını, dolayısıyla
da bu hücrelerin bölünüp çoğalmasını sağladığını gösteriyor.
Başka bir teori ise fasyanın, yani kasları saran destek dokunun
üst katmanında meydana gelen genişlemenin, takip edecek olan genişlemeleri daha
da kolaylaştırdığı için büyümeyi arttırdığını öne sürüyor. Heath de dâhil bazı
vücut geliştiriciler fasyalarını gevşetmek için derin doku masajları yaptırıyor
ancak bunu dural esneme hareketleri yaparak da başarabilirsiniz. Hatta ilk kez
90’lı yıllarda John Parillo tarafından popülerleştirildiğinde bu tekniğe fasya
esnetme deniyordu. Doggcrapp (DC) sisteminin yaratıcısı Dante Trudel ekstrem
esnemenin babası olarak Parillo’yu anıyor. Yıllardır DC tekniğiyle çalışan
David Henry ise her antrenmanında illa ekstrem esneme yapıyor.
Ekstrem esneme kası maksimum uzama pozisyonuna alıp burada
60 ilâ 90 saniye tutuyor. Tabii tam esneme yapacağım diye eklemlerinizi
burkmanızı istemeyiz ama canınız illa acıyacaktır. Eğer acımıyorsa doğru
yapmıyorsunuz demektir. Ekstrem esneme ağırlıklarla, barfiks ve dip
ekipmanlarıyla ya da yalnızca vücut ağırlığınız ve kendinize acı çektirme
iradenizle yapılabilir.
Göğüs
Flye hareketinde kullandığınızdan biraz daha ağır bir çift dambıl alın. Eğimli sehpaya uzanıp
dambılları flye yapacakmış gibi alçaltın. Olabildiğince aşağı indirip bu
pozisyonu tutun; elleriniz dirseklerinizden daha geniş bir açıda olsun. Gücünüz
tükenmeye başladığında ellerinizi içe getirip press hareketinin en alt
pozisyonunu taklit edin. Başka bir göğüs esnetme hareketi de ön kollarınızdan
birini dikey bir bara yaslayıp vücudunuzu maksimal derece döndürerek yapılan ve
göğüs kasını aşırı sert şekilde geren esnemedir. Öteki ön kolunuzla da yapıp
diğer göğüs kasınızı da germeyi unutmayın.
Sırt
Sadece chinup ya da barfiks barına asılarak bile kanat
kaslarınızı esnetebilirsiniz. Gerekirse ağırlık ekleyip öyle deneyin. Bunun bir
benzerini yapmak için: iki elle dikey bir barı kavrayın, bara yakın durun ve
ardından geri doğru yatarak vücut ağırlığınızı maksimum şekilde esneyen kanat
kaslarınızla destekleyin. Barı yukarıdan ya da aşağıdan tutarak denemeler
yapın; farklı tutuşlar kanatlarda farklı yerleri çalıştırır.
Omuz
Ters eğimli barın ayak bileği destek yerlerini kavrayıp
ayaklarınızı önünüze alın, dizlerinizi bükün ve sanki havaya oturuyormuş gibi
pozisyon alın. Kollarınızı bükün. Ardından maksimum esneme hissedene kadar
omuzlarını öne ve aşağı doğru yuvarlayın. Bu pozisyonda kalın. Bu esnemeyi
sehpaya paralel şekilde “oturarak” tek taraflı da yapabilirsiniz.
Quadriceps
Yine ters eğimli sehpada ayak bileklerinizden birinin üst
kısmını ayak bileği destek yerinin üstüne koyun, dizinizi arkanıza alıp bükün
ve diğer ayağınızı yere basın. Kalçalarınızı arkaya, öndeki dizinizi de aşağı
iterek bükülü olan bacaktaki quad
kaslarını maksimum derecede esnetin. Diğer tarafa tekrar edin. Başka bir quad
esneme hareketi: Power rack ekipmanında barı kalça yüksekliğinde kavrayıp
olabildiğince aşağı squat yapın.
Ardından geri yatarken dizlerinizi öne getirin ve maksimum squat pozisyonunu
bulun. Bu pozisyonda kalıp acıya direnin.
Hamstrings
Hamstring kaslarını en iyi esneten hareket engelli koşucu esnemesidir ama bunu yaparken yoğunluğu arttırmanız gerekiyor. Squat ekipmanında ya da Smith makinesinde barı kalça yüksekliğine ayarlayın. Ayak bileklerinizden birini yatay bara koyup bu bacağınızı düz tutun, maksimum esneme hissedene kadar aşağı bastırın ve bu pozisyonda kalın. Diğer bacakla tekrar edin.
Baldır
Standing calf makinesinde ya da merdivende ayak
parmaklarınızın üstüne kalkın, ardından vücudunuzu olabildiğince alçaltın. Bu
pozisyonda kalın. Bu hareketi tek bacakla da yapabilirsiniz.
Biceps
Biceps kaslarınızı göğüste yaptığınız gibi esnetebilirsiniz.
Tek elle dikey bir barı kavrayın ve bu kolunuzu düz tutarken biceps’te maksimum
esneme hissedene kadar omzunuzu döndürün. Diğer kolla tekrar edin. Biceps
kaslarını çok iyi şekilde esneten başka bir hareket ise Smith makinesininki
gibi yatay bir barı belinizin arkasında tutup kolunuzu düz tutarak yapılandır.
Sonrasında squat yapıyormuşsunuz gibi vücudunuzu alçaltın.
Triceps
Tek elle bir dambıl tutup one-arm triceps extension
yapıyormuş gibi başınızın arkasına alçaltın. Olabildiğince aşağı indirip bu
pozisyonda kalın. Triceps kasları dip barlarıyla da çok iyi esner. Gövdenizi
yere düşey tutup dip pozisyonunun en alt noktasında durun. Bu pozisyonda kalıp
acıya direnin.
Ekstrem Esneme
Tüyoları
Eklemlerinizi anormal pozisyonlara sokmadan
hedeflenen kası maksimum şekilde esnetin.
Etkili olması için acı hissetmeniz şarttır.
60-90 saniyeler çıkana kadar kademe kademe
dayanıklılığınızı arttırın.
Atıştırmalıklarda yoldan sapmış olabilirsiniz. Lisanslı diyetisyen ve beslenme uzmanı olarak şunu söyleyeyim: Atıştırmalık konusundaki yeme alışkanlıkları insanı vezir de yapabilir rezil de. Durmadan tuzlu, şekerli, yağlı şeyler atıştırmak kalori miktarınıza tavan yaptırıp diyetinizi baltalar ve en sonunda da fiziğinizi mahveder. Öte yandan genel makrolarınıza uyan sağlıklı ve iyi zamanlanmış şeyler atıştırmak fizik gelişimi ve fitness hedeflerine erişmede çok mantıklı bir stratejidir. Sağlıklı atıştırmalık demek sağlıklı beslenme dolayısıyla da sağlıklı yaşam demektir.
Peki, nasıl atıştırmalıyız? Çok basit: kalori bombası
paketlenmiş şeylerden uzak durup abur cuburumuzu kendimiz yapmak! Aşağıda
verdiğimiz süper tariflerle beslenme planınızı desteklemek çok kolay üstelik.
Hem iştahınızı köreltiyor hem de fitness çabalarınıza katkıda bulunuyor.
Unutmayın, atıştırmalıklar günlük kalori miktarınızın
%40’ını geçmesin. Üstüne çıkmamak için atıştırmalıklarınızın 300 kaloriyi
geçmemesine dikkat edin.
Pastırmalı Peynirli
Mini Sandviç (6 Kişilik)
Buradaki mini sandviçler Ruslara özgü ufacık krepler olan
blini ve bir yığın sağlıklı malzemeyle yapılıyor. Ekleyebileceğiniz diğer
malzemeler arasında pesto, dilimlenmiş tavuk,
krem peynir ve isli somon sayabiliriz.
1. Unu, kabartma tozunu, karbonatı ve tuzu bir kapta
karıştırın. Ayrı bir kapta yumurtaları ve sütü çırpın. Islak malzemeyi kuru
malzemeye ekleyip iyice karıştırın. 10 dakika dinlendirin.
2. Tereyağını kızartma tavasında orta ateşte eritin. Kaşıkla
aldığınız hamuru tavaya döküp uçları içe kıvrılana ve ortası kabarcıklanana
kadar 2 dakika pişirin. Ters çevirip 1 dakika daha pişirin. Kalan hamuru da bu
şekilde pişirin. Soğumaya bırakın. 24 mini krep çıkması lazım.
3. Kreplerin üstüne hardal sürün, üstüne pastırma, peynir ve
roka koyun. Üstünü başka kreple kapatın.
Kişi Başına:
Kalori: 195, Yağ: 8g, Karbo: 17g, Protein: 14g
Lezzet Tüyosu:
Normal tam buğday unu kullanmak yerine yumuşak akbuğdaydan
öğütülen tam buğday hamur işi unu kullanın. Krepleriniz daha ince olacaktır.
Patlamış Mısırlı Kuru
Et (6 Kişilik)
Bu atıştırmalığı hak etmeniz için illa dere tepe yürümenize
gerek yok. Her bir porsiyonu protein, sağlıklı yağ ve kompleks karbonhidrat
zengini.
Malzeme
2 tatlı kaşığı kolza yağı
100g cin mısırı
Yağ spreyi
2 tatlı kaşığı toz köri
¼ tatlı kaşığı arnavutbiberi
85g doğranmış kuru et (jerky)
165g doğranmış kuru mango
60g tuzsuz kavrulmuş Hintfıstığı
60g tuzsuz kavrulmuş badem
40g tuzsuz kabak çekirdeği
Hazırlanışı
1. Yağı ağır tabanlı bir tencerede kızdırın. 4 mısır tencereye atın, patladıktan sonra kalan mısırı dökün. Üstünü kapatın ve 30 saniye ısıtın. Mısırlar patlamaya başladıktan sonra tencereyi sallayın. Patlama yavaşladığında tencereyi ateşten alın ve büyük bir kâseye dökün. Mısırı spreyle yağlayın, köri ve arnavutbiberiyle tatlandırın.
2. Kalan malzemeyi de kâseye döküp karıştırın.
Kişi Başına:
Kalori: 304, Yağ: 17g, Karbo: 28g, Protein: 14g
Fıstık Ezmeli Humus (6
Kişilik)
Hazır humusu boş verin. Onun yerine kuru nohudu karbonatla
birlikte suda ıslayıp kaynatın. Kolayca ezilir ve daha kremamsı bir kıvam alır.
Humustaki nohudun yerine proteini daha yüksek fıstık ezmesi koyduğunuzdaysa
kaslarınıza dost süper bir tarif elde edersiniz. Humusu elma, körpe havuç,
kırmızı dolma biber ve fırında pişmiş cipsle yiyebilirsiniz.
Malzeme
100g kuru nohut
1 tatlı kaşığı karbonat
150g doğal fıstık ezmesi
2 yemek kaşığı aromasız protein tozu
½ limonun suyu
2 yemek kaşığı sızma zeytinyağı
2 tatlı kaşığı bal
1 diş kıyılmış sarımsak
1 tatlı kaşığı pul biber
¼ tatlı kaşığı tuz
30g kavrulmuş yerfıstığı
Hazırlanışı
1. Nohudu ve ½ tk karbonatı 5 santim suyla ıslatıp geceden
bekletin.
2. Nohudu süzüp kalan karbonatla bir tencereye alın ve
üstüne 5 santim geçene kadar suyla doldurun. Nohut yumuşayana kadar 25 dk.
kaynatın. 120ml sıvıyı ayırın, süzün ve nohutları soğuması için kenara alın.
3. Soğumuş nohudu, fıstık ezmesini, protein tozunu, limon
suyunu, zeytinyağını, balı, sarımsağı, pul biberi ve tuzu robota atıp
parçalayın. Gerekirse daha yumuşak bir kıvam elde etmek için kenara ayırdığınız
sıvıyı tek seferde 1 yemek kaşığı ekleyerek karıştırın.
4. Servise hazır olduğunda üstüne fıstık ezmesi serpiştirin.
1920’lerin başında Joseph Pilates tarafından kurulan bu
esneklik talimi uzuvları güçsüzleşen Birinci Dünya Savaşı gazilerine yeniden
kuvvet kazandırmak içim uygulanıyordu. Şimdiyse Oakland Raider takımından
Antonio Brown ve Philadelphia Phillies takımından atıcı Jake Arrieta gibi
yıldız oyuncuların kaslarını güçlendirmek ve yaptıkları sporda ustalaşmak için
yaptıkları bir şey. Savaş gazilerine güç kuvvet kazandıran bu disiplin haliyle
koşucuların da işine yarayacak faydalara sahip.
Koşmanın mükemmel bir kardiyovasküler egzersiz olduğuna şüphe yok. Fakat uzun vadede sadece tek başına yaptığınız bu faydalı ve keyif veren egzersiz, diğer prensiplerle desteklenmediğinde (özellikle esneklik çalışmaları ve kuvvet antrenmanları) eklem ve bağ dokularda yaralanmana sebep olabilir. Özellikle vücudunda belirli asimetrisi olan bireyler için (kalça, diz eklemi, ayak bileği hizalanma problemleri olan ve basış sıkıntısı olan kişiler için) problem yaratabilir. Evet bacaklarımızla koşuyoruz fakat güçlü merkez bölge kasları, bitiş çizgisine ulaşmanda kritik rol oynayabilir.
Vücut Asimetrisi Nedir?
Vücut asimetrileri zayıf vücut mekaniği sebebiyle artar. Yani siz egzersiz yaparken, farkında olmadan bazı kaslarınızı daha fazla kullanırken, bazıları daha az kullanmaya devam edersiniz. Bu da vücudun kas dengesinin bozulmasına ve dolayısıyla bu dengesizlikte kendini bel ağrısı, diz ve kalça eklem rahatsızlıkları gibi çeşitli problemlerle göstermeye başlar. Aynı zamanda kas ve bağ dokuda aşırı gerilme ve çekme yaratarak koşucuların performansını etkileyecek çok çeşitli sorunlara da yol açabilir.
Koşucular Neden Pilates Yapmalı?
Pilates bedeni içten dışa çok yönlü çalıştıran ve geliştiren
mükemmel bir egzersiz yöntemidir. Uygulayacağınız mükemmel planlanmış pilates
egzersizlerinizi, yüzeysel kasların ötesine geçmek için tasarlayabilirsiniz. Pilates
ile daha güçlü ve esnek bir omurgaya ve merkez bölge kaslarına sahip olursunuz,
toparlanma sürecinizi hızlandırır ve yaralanmalardan daha hızlı iyileşerek
çabucak kurtulursunuz.
Pilates ile Duruşunuzu Sağlamlaştırın
İyi bir koşu performansı için duruş başarının en önemli bileşenlerinden biridir. Düzgün bir postür ve doğru duruş ise güçlü merkez bölge kasları ile mümkündür. Pilates gövde kaslarınızı ve özellikle pelvis kaslarını destekleyip güçlendirerek kuvvetli merkez bölge kaslarına sahip olmanızı sağlar. Bu da sonuç olarak duruşunuz, tekniğiniz ve dengeniz açısından pozitif bir etkiye yol açabilir. Vücut farkındalığınızı ve odaklanmanızı arttırarak daha etkili sonuçlar elde etmenizi sağlar.
Doğru uygulanan pilates egzersizleri ile koşucular, tüm hareketlerin temelinde ihtiyacımız olan, daha güçlü karın kasları ve gluteal kaslara sahip olur. Pelvis ve gövde stabilitesi iyi olan bir koşucu, daha dengeli ve hizalı omurgası sayesinde çok daha dayanıklı ve hızlı bir gelişim göstererek, kalça ve bacaklarından daha fazla güç üretebilir.
Bitiş Çizgisine Sakatlanmadan Varın
Koşucular için beden hizalamasının önemine tekrar değinecek
olursak, bunun onlar için önemi kritiktir. En sık rastlanılan yaralanmalar ayak
bileği, diz ve pelvis/lomber omurgada meydana gelir. Bu yaralanmalar genellikle
kaslara uygulanan aşırı yüklenme nedeniyle oluşur.
Vücudumuzu zorladıkça, farklı rutinler denemeye
başladığımızda ya da yaşlanmaya başladığımızda, vücut farkındalığımız ne kadar
iyiyse oluşan problemi keşfetme ve düzeltme olasılığımızda o kadar artar. İyi
bir duruş ile tüm kas ve iskelet sistemimiz doğru yerinde hizalanırken, vücudumuz
açısından her şey yolunda demektir. Bu da bitiş çizgisine ulaşmamızda bize
kolaylık sağlar.
Bu kış daha çok kas yapma hedefiniz varsa, beslenme programınızı optimize edecek 20 tüyonuz bizden.
Genetiğiniz ya da kendinize koyduğunuz hedefleriniz ne olursa olsun, sıkı çalışmalarınızın karşılığını almak istiyorsanız vücut geliştirme beslenmesinin kurallarını iyi bilmeniz şart. Tamam ama beslenme dediğiniz oldukça karmaşık bir durum aynı zamanda. Karbonhidrat, protein, vitamin, mineral, yağ; üzerine bir de öğün zamanlaması, kreatin ve raf raf egzotik takviyelerimiz derken insanın aklı karışabiliyor.
Bir durun o zaman. Yiyecek ve takviyelerin mayın tarlasında
sizi sapasağlam götürecek 20 esaslı beslenme tüyosu hazırladık. Burada
hazırladığımız kapsamlı dosya doğruluk ve etkililik testlerinin süzgecinden
geçmiş olan, uygulaması kolay kurallardan oluşuyor. Siz irileşirken aradığınız
cevaplar burada.
1) Proteini Biraz Azaltın
Amerika Spor Tıbbı Okuluna göre, aktif bir yaşantı eşliğinde
tüketilmesi gereken doğru protein miktarı vücut ağırlığının her bir kilosuna
mukabil 1,7 gramdır. Bu da 90kg ağırlığındaki bir adam için 160 gram demektir.
İyi haber? Protein masrafınız biraz düşecek.
2) Karbonhidratları Kompleks Seçin
Kompleks karbonhidratlar (uzun şeker zincirlerinden oluşurlar) kolay hazmedilip yavaş yanan karbonhidratlardır. Basit karbolara göre daha uzun süre enerji sağladıkları için vücut yağı olarak depolanmaları daha zordur. Vücut ağırlığınızın her bir kilosu için günde 5gr kadar ve ağırlıkla sebze, makarna, patates, pirinç ve yulaf gibi kaynaklardan karbonhidrat alın.
3) Yağınızı Bilin
Özellikle tekli doymamış olmak üzere doymamış yağ içeren
gıdalar fiziklerine düşkün insanlar için daha iyidir. Balık ve keten tohumu
yağında bulunan Omega-3 yağ asitleri kas dokusu inşası için uygun hormonal bir
ortam oluşumunda çok önemlidir. Zeytin, avokado, kuruyemiş, çekirdek ve kanolda
bulunan diğer doymamış yağlar da birçok kas dostu artı sağlar. Zayıflamaya
çalışmadığınız zamanlarda günlük beslenmenizin %15-20’si yağ olsun.
4) Yemek Yaparken Yağa Dikkat Edin
Dikkatli yiyecek seçiminin yanı sıra yağ miktarını kontrol
altında tutmanın en iyi yolu dikkatli yemek yapmaktır. Pişirdiğiniz yemeklere
ilave yağ katmamaya çalışın. (Etin üstüne her defasında bir kaşık tereyağı
koymak zorunda mısınız?) Ayrıca pişmiş yemeklerdeki görülen fazla yağları çekip
alın. Kızartmaktansa ızgara her zaman daha sağlıklıdır.
5) Kalori Hesaplama
İster irileşmeye ister incelmeye çalışıyor olun hiç fark
etmez: İşin ucunu kaçırmamak için kalori hesabı yapın. Aldığınız kalori artışı
aşırı olmasın. Devam kalori seviyeniz ne olursa olsun, bu sayıya 350-500 kalori
ekleyin. Ayrıca her ay kendinizi tartıp çok fazla kilo almanıza ya da vermenize
göre 100 kalori (karbonhidrattan) ekleyin ya da eksiltin.
6) Yediğinizi Tartın
Makrolarınızı kontrol altında tutmak için yemeklerinizi evde
tartın. “Gerçekten mi?” diye sormuşsunuzdur. Evet, gerçekten. Mesela, 2 yemek
kaşığı (20 gram) fıstık ezmesinde 190 kalori ve 16 gram yağ vardır. Eğer
tartmazsanız bir kaşık daha yer ve fazladan 100 kalori daha alırsınız. Çok
fazla görünmüyor olabilir ama bize güvenin; o küçük eklentiler zamanla
gelişiminizi sarsarak özellikle de istemediğiniz bölgelerde fazla yağlanmaya
yol açabilir.
7) Su İçin
Düzenli su içimi besinlerin kan dolaşımında hareket etmesini
ve kas hücrelerine taşınmasını sağlar. Ne kadar içilmesi gerektiğine gelince:
Tıp Enstitüsü erkeklerin günde 13 bardak su içmesini öneriyor. Ama bir dikişte
değil! Güne yaymanızda fayda var.
8) Yumurtayı Akıllı
Tüketin
Yumurta harika bir protein kaynağıdır, sarısında bol
miktarda besin vardır. Ancak iri boy bir yumurtada 6 gram protein ve yağ
vardır. O yüzden yumurtanın sadece akını yemenizi öneriyoruz. Beş adet bütün
yumurta tüketmek tek öğünde 30 gram yağ demek.
9) Whey Protein Kullanın
Yeni bir haber sayılmaz. Özellikle de bulking yaparken whey
sayesinde sisteminize neredeyse sıfır yağ ile 25-30 gram protein
alabiliyorsunuz. Ayrıca çoklu bir analiz raporuna göre, direnç antrenmanları
protein ile desteklendiğinde kas boyutu ve kuvvetinde artış yaşanır.
10) Antioksidan Alın
Antioksidanlar, yoğun antrenmanlar sırasında ve sonrasında
meydana gelen serbest radikalleri kısıtlayarak kas kaybının engellenmesine
yardımcı olabiliyorlar. 400-800 IU E vitamini, 500-1000 mg C vitamini ve 200
mkg selenyum (selenyum mayasından) almaya bakın. Ayrıca günde 5-6 porsiyon
sebze-meyve tüketin.
11) Ekstra Mineral Alın
Günlük vitamin ve mineral ihtiyacınızı takviyeler ile karşılayın. Ekstra magnezyum, kalsiyum ve potasyum alın. Mültivitaminlerin çoğunda tavsiye edilen miktarlardan çok azı bulunur. Kalsiyum metabolizma sağlığı, magnezyum antrenman performansı ve potasyum da kas hücresi hacmi için iyidir. Günde 1000 mg takviye kaynaklı kalsiyum, 450 mg magnezyum ve 5-6 porsiyon sebze-meyve tüketin.
12) Melatonini Es Geçmeyin
Büyümek ve toparlanmak için uyku elzemdir. Daha rahat bir
uyku için vücuda uyku vaktinin geldiği sinyalini gönderen hormonumuz melatonini
ilaç olarak alabilirsiniz. MIT araştırmasına göre 0,3 mg melatonin yetişkinlerde
uykuya dalmayı ve uyandıktan sonra yeniden uyumayı kolaylaştırıyor.
13) E Vitamini Alın
Bu antioksidan özellikle vücut dokularını korur. E vitamini birçok maddenin vücutta tahrip edici etkilerini engelleyici bir görev görebiliyor. E vitamini ayrıca alyuvarların ömrünü uzatırken kasların düzgün oksijen kullanımını düzenliyor. Vücut geliştiricilerin günde 400-800 IU takviye almaları önerilmektedir.
14) Antrenmandan Önce Biraz Yiyin
Aç karnına antrenman yapmanın daha iyi olduğunu duymuşsunuzdur. Ancak araştırmalar antrenmandan 15-20 dakika önce tercihen sıvı formda ufak bir öğün tüketmenin antrenman sonrası toparlanmayı hızlandırdığını gösteriyor. Vücudu basit karbonhidrat ve whey protein ile takviye ettiğinizde bu besinler henüz ihtiyaç duyulmadan bile vücudu toparlamaya başlıyor. Antrenman öncesi öğününüzdeki kalori miktarını abartmayın. 20g protein, 25g karbonhidrattan oluşan 200 kalori uygundur. Böylece sindirim, antrenmanınıza sorun yaratmaz.
15) Asla Aç Kalmayın
Vücut geliştiricilerin vücut yağı azaltma diyetlerinde dahi
açlık hissinin vücudun enerji gereksinimi olduğu anlamına geldiğini bilmeleri
gerekiyor. Açlık, vücudun kas depolarına saldırması ve enerji için onları
yakması demektir. Eğer vücut yağı azaltma diyetindeyseniz, acıktığınızda
proteini ve basit karbosu yüksek basit yiyecekler yiyin. Eğer kütle arttırma
aşamasındaysanız da durumu bir üst seviyeye çıkarmaktan çekinmeyin. Protein
gereksiniminizi aklınızdan çıkarmayarak yemeniz gerekenleri yiyin.
17) Kaçamak Yemek Günlerinizi Planlayın
Kaçamak günleri sadece akıl sağlığınız için değildir. Fizyolojik
sisteminiz için de iyidir. İnsan vücudu binyıllar içerisinde evrilmiş olan etkili
bir makinedir. Bütün iç sistemlerin dengede olduğu anlamına gelen homoestaz
için çalışır. Vücudu tetikte bırakmak için arada sırada şaşırtmak gerekir. İşte
burada kaçamak günlerine geliyoruz. Bu günleri ihtiyaçlarınıza göre ayarlayın.
Bu ister haftada isterse ayda bir olabilir. Kendinizi tanıyın.
18) Etiket Okumaya Başlayın
Yanıltıcı etiketlere aldanmayın. Mesela “az yağlı” ve “düşük
şekerli” gibi ibareler sandığınız şeyler anlamına gelmiyor. Gıda şirketlerince
yiyeceklere yapıştırılan bu kandırmacalara düşmemenin en iyi yolu dikkatlice
okumaktır. Listelenen karbonhidrat çeşitleri arasındaki farkı öğrenin ve her
kalorinin eşit olmadığını sakın unutmayın. Matematiğini yapın. Paket başına
porsiyon bilgilerine dikkat edip besin bilgilerinin ne anlama geldiğini
öğrenin. Vücut inşasında sandığınızdan çok daha büyük bir fark yaratabilir.
16) Kaçamak Yapın
Şuursuzca abur cubur yemek vücudun inşa sürecini her şeyden
daha kötü etkiler. Ancak akıllıca seçilmiş kaçamak yiyecekler akıl sağlığınızı
koruyarak diyetinize olan bağlılığınızı da perçinler. Belli bir yiyeceğe
aşeriyorsanız kendinizi kısıtlamayın ama orta kararda olun. Eğer kek
seviyorsanız mesela, Pazar sabahı yiyin. Kendinize sınır koymayı ve bu
sınırları aşmamayı iyi bilin.
19) Restorandan
Korkmayın
Eğer disiplinli ve iletişimi iyi biriyseniz her türlü menüde
işinize yarayacak doğru yemeği bulmanız zor olmasa gerek. Bir numaralı kural
temel ilkelerden şaşmamaktır. Ekmek ve sosu itip fırında ya da ızgarada pişmiş
olanları tercih edin. Sebzeleriniz en basit yöntemlerle pişmiş olsun. Yemeğinizin
nasıl pişirildiğini sorun: patates püresinde krema var mı? Öyleyse fırında sade
patates isteyin. Sirkeli zeytinyağlı salata sosundan şaşmayın ve mümkün
olduğunda yanında isteyin.
20) Çeşnilerde Seçici
Olun
Mayonez gibi bazı çeşni ve katıklarda yüksek miktarda doymuş yağ vardır ve kesinlikle elenmelidir. (Yağsız mayonezde sorun yok.) Bu tür soslar yemeği daha lezzetli kılar ve tam da bu sebepten bazen porsiyonun ucunu kaçırabilirsiniz. Ancak hardal gibi bazıları ise genelde kalorisi düşük, aroması yüksek olduğundan daha çok tercih edilmelidir.
Kalça, quad, hamstring ve baldır kaslarını hedefleyen bacak kası geliştirme hareketleri ile kuvvetinizi ve kas belirginliğinizi arttırabilirsiniz.
Hedefiniz kalça ve bacaklarınızı şekillendirip güçlendiren,
sınırlarınızı zorlamaya teşvik eden bir alt vücut antrenmanı. O hedefe götüren fitness programı ise bizde! Amerikalı
kuvvet koçu, antrenör ve fitness uzmanı
Julia Ladewski’nin hazırladığı iki bacak
günü rutininde de ağır kaldırarak kuvvetinizi arttırabiliyor, tekrarı yüksek
tutarak da kondisyonunuzu geliştiriyorsunuz. “Birçok kadın güçlü görünmeyi
seviyor, bunun için rutinlere barbell deadlift ve squat ekledik” diyor Julia. “Bunun yanında yüksek tekrarla da bacak kası geliştirme süreci hızlanırken
daha çok kalori yaktırıyor.”
Bacak antrenmanı
rutinini gösteren WWE Yıldızı C.J. “Lana” Perry, nam-ı diğer “Müthiş Rus”,
kendini ringde başarılı kılan şeyin kuvvet ve kondisyon hareketleri olduğunu
söylüyor. İki günü de programınıza eklerseniz (ağırlıkları gerektiğince
kendinize uyarlayın), çok geçmeden bacak kuvveti ve kondisyonunda sınıf
atlayacak ve daha belirgin bir kalçaya sahip olacaksınız!
Antrenman 1
1) Jump Squat
(Hedef: Kalça, Quad, Baldır)
Ayakları kalçalardan biraz geniş bir mesafede açarak ayakta durun, kolları yanlara alın. Vücut ağırlığını topuklarda tutarak squat yapın; elleri göğüs önünde kavuşturun.
Topuklardan güç alarak yerden yukarı sıçrayın; bu esnada bacakları düzleştirip elleri arkaya götürün. Squat pozisyonuna iniş yapıp tekrarlayın.
2) Barbell Back Squat
(Hedef: Kalça, Bacak)
Barı doğru bir ağırlıkla yükleyip boyunuza uygun bir yükseklikte rafa koyun. Barı üstten kavrayarak ağırlığı omzun arkasına yerleştirin. Barı rafından almak için ileri bir iki adım atın; ayaklar omuz genişliğine açık, ayak parmakları hafif dışa dönük olsun.
Başı dik, sırtı düz tutarak dizleri bükün; uyluklar yere paralel olana dek alçalın. Squat’ın dip noktasında duraklayın, ardından topuklara yüklenin, kalçaları yukarı ittirip bacakları düzleştirerek başa dönün.
3) Single-Leg Deadlift
(Hedef: Kalça, Hamstring)
Ayakları kalça genişliğinde açarak ayakta durun, sağ elinize dambıl alıp sağ uyluğun önünde tutun; sol el kalça üstünde olsun. Sağ ayağı arkanıza kaldırıp ayak parmaklarını yere koyun.
Kalçalardan öne doğru yaylanın; bu sırada ağırlığı direkt sağ omzun altına alçaltırken arkanızdaki sağ bacağı uzatın ve sol hamsting kaslarınızda hafif bir esneme hissedin. Kalçaları sabit, karnı sıkı tutun. Ayağa kalkın ve tekrar edin.
4) Overhead Plate Walking Lunge
(Hedef: Omuz, Merkez, Kalça, Quad)
Ayakları kalça genişliğinde açarak ayakta durun; kolları baş üzerine uzatarak bir ağırlık plakası tutun.
Karnı sıkı, kolları uzatılmış tutarak sağ bacakla ileri lunge adımı atın; iki dizi de 90 derece bükün. Sol ayağa ileri doğru atarak sağ ayağın yanına alın ve tekrarlayın. Bu sefer sol elle ileri adım atın.
5) Ball Leg Curl
(Hedef: Kalça, Hamstring)
Sırtüstü yere uzanın, bacakları uzatın ve topukları denge topunun üstüne koyun. Elleri yanlarda, avuçları da aşağı dönük tutun. Kalçaları kaldırarak omuzlardan topuklara dümdüz bir hat oluşturun; hareketin tepe noktasında kalça kaslarını sıkın.
Kalçaları kalkık ve sırtı düz tutarak, dizleri büküp topu vücudunuza doğru getirin. Yavaşça geri yuvarlanıp başa dönün ve tekrar edin.
Antrenman 2
1) Deadlift
(Hedef: Kalça, Hamstring)
Ayaklar kalça genişliğinde açık olacak şekilde barın arkasında ayakta durun. Kalçalardan öne doğru yaylanıp barı omuz mesafesinde açıklıkla karma tutuşla kavrayın (sol elle üstten sağ elle alttan kavrayın).
Başı yukarıda tutup gözlerle ileri bakarak barı yerden kaldırın; göğüs yukarıda, sırt hafif eğik olsun.
Topuklardan ittirerek bacakları düzleştirin ve kalçaları ileri doğru iterken kürekkemiklerini birbirine yaklaştırın.
Kalçalardan yaylanıp kalça kaslarınızı arkaya doğru iterek barı yere alçaltın; tekrar edin.
2) Barbell Front Squat
(Hedef: Quad)
Barı doğru bir ağırlıkla yükleyip boyunuza uygun bir yükseklikte rafa koyun. Dirsekleri yüksekte, üst kolları yere paralel tutarak elleri barın altından yukarı getirin. Barı omuzların ön kısmına oturtun. Barı rafından almak için ileri adım atın; ayaklar omuz genişliğinde açık, ayak parmakları hafif dışarı dönük olsun.
Başı dik, sırtı düz tutarak dizleri bükün; uyluklar yere paralel olana dek alçalın. Topuklara yüklenerek bacakları düzleştirin ve başa dönün.
3) Stepup
(Hedef: Kalça, Quad, Baldır)
Yanlarda iki dambıl tutarak kutu ya da sehpanın arkasında ayakta durun; sağ ayağı sehpanın üstüne koyun.
Sağ topuğa yüklenerek, sehpanın üstüne çıkın; sol uyluğu kalça yüksekliğinde tutarken karnı sıkı, sırtı düz tutun. Sol ayaklara yere adım atıp tekrarlayın.
4) Split Jump
(Hedef: Merkez, Kalça, Quad)
Sol ayak ileride, sağ arkada ayakta durun (bozuk duruş). Dizleri 90 derece bükün; sol diz sol ayak bileğinin üzerinde iken sağ dizi yerden hemen yükseğe alçaltın. Elleri göğüs önünde kavuşturun.
Yerden patlayıcı şekilde atılın; sağ bacağı ileri, sol bacağı geri alın. İki dizi de bükerek bozuk duruşa iniş yapın. Bacak değiştirerek tekrar edin.
Antrenman Tüyosu:
Antrenmanın sonunda split jump gibi plio egzersizleri yapmak
kasları sonuna kadar yorarak antrenmanı sağlam bitirmenizi sağlar.
Boyut, kuvvet ve güç birbiri içine girmiş şeylerdir – “Daha
İri, Daha Güçlü, Daha Hızlı” boşuna söylenmiş bir laf değil yani.
Biz sondakine odaklanalım. Boyutunuz ve kuvvetiniz
yerindeyse, her hafta geliştirmeniz gereken şey patlayıcılığınızdır. Bunu
yapmanın en klasik yollarından biri de clean. Olimpiyat kaldırış çeşitleriyle kendinize
bambaşka bir antrenman programı
yaratabilir, fiziğinize güç katabilirsiniz.
Olimpiyat
kaldırışları tarzınız olmadığı için bu harekete burun kıvırıyorsanız, halihazırda
fitness salonlarından bazı hareketlere
aşına olduğunuzu söyleyebiliriz. CrossFit
oyunlarından ya da uluslararası halter yarışmalarından gördüklerinizden
başka bir sürü çeşidi olduğunu hatırlatalım. Üstelik hepsi barla da yapılmıyor
eğer derdiniz buysa. Bu yazıda programınızı sizi daha da irileştiren ve
kaslarınıza kuvvet katan altı farklı clean çeşidini anlatıyoruz.
Power Clean
Neden Yapmalısınız?
CrossFit salonu sahibi ve koç Jeff Jucha, “Power clean squat
clean’e nispeten daha sığ bir yakalama pozisyonunda yapılır” diyor. “Ağırlığı
yakalayıp doğrulmak için bacaktaki büyük kasları kullanamayacağınızdan biraz
daha hafif çalışacaksınız ama üst vücut daha çok iş yapacak.”
Nasıl Yapılır?
Ağırlık yüklü barın arkasında, kaldırma platformunda (ya da
yerde) ayakta durun; ayaklar kalça-omuz genişliğinde açık, kavalkemikleri de
bara yaslı olsun. Kalça ve dizlerden bükülüp barı omuz mesafesinde kavrayın.
Popo aşağıda, göğüs dışarıda, sırt düz ve merkez sıkı şekilde başlayın. Topuklara
yüklenerek güç alın, dizleri ve kalçaları düzleştirin ve barı vücut boyunca
dimdik yukarı çekin. Bar beli geçince (dirsekler bükülü, omuzlar silkinir ve
baş ayak parmaklarınızın üstünde iken) kalçaları ve dizleri çabucak çeyrek squat pozisyonuna düşürün ve barı clean
pozisyonunda yakalayın – eller barın altında, dirsekler yüksekte olsun. Barla
birlikte tamamen doğrulun, sonra barı yere bırakın. Başlangıç pozisyonuna dönüp
tekrarlayın.
Hang Clean
Neden Yapmalısınız?
“Sarkma pozisyonundan
çekmek, yerden çekerken ortaya çıkan ivmeyi ortadan kaldırır” diyor Jeff. “Bu
da kalçalarda patlayıcı güç inşa ederek üst vücuda daha çok iş yaptırır.”
Nasıl Yapılır?
Uylukların önünde kol uzunluğunda bir barı tutarak ayakta
durun; omuz mesafesinde üstten kavrayıp ayakları kalça-omuz genişliğinde açın.
Çeyrek squat’a alçalın, ardından hemen barı vücudunuz boyunca yukarı çekip
kalçaları, dizleri ve ayak bileklerini tam düzleştirin. Power clean’de olduğu
gibi barın altına geçin, clean pozisyonunda yakalayın ve dimdik doğrulun. Barı
başlangıç pozisyonuna bırakın ve tekrar edin.
One-Arm Dumbbell Clean
Neden Yapmalısınız?
“Bu hareket merkez
antrenmanını çeşitlendirmeye birebirdir çünkü yük taşımayan tarafınız dengede
kalmak zorunda kalır” diyor Jeff.
Nasıl Yapılır?
Ayaklar kalça-omuz genişliğinde açık ayakta durup ayak
aranıza bir dambıl alın. Diz ve kalçalardan eğilip tek elle ağırlığı kavrayın.
Kalçalar düşük, sırt düz halde dambılı sertçe yerden çekip vücudunuz boyunca
yukarı çekin, beli geçince durun. Kalçaları düşürerek alta geçin ve dambılı
clean pozisyonunda yakalayın; eller omuzların hemen üstünde, dirsekler yüksekte
olsun. Dimdik doğrulun, ardından dambılı yere bırakın. O kolla tekrarları
tamamlayın, sonra diğer kola geçin.
Squat Clean
Neden Yapmalısınız?
“Clean’lerin
babasıdır” diyor Jeff. “Bacaklardaki kaslar diğer clean’lere nispeten daha çok
ağırlık kaldırmanıza izin veriyor. Ağırlıkla dimdik doğrulmak için squat
yapmanız gerektiğinden sinir ve endokrin sistemlerinize daha çok yüklenmeniz
gerekecek; bu da eşittir daha çok kas ve kuvvet demek.”
Nasıl Yapılır?
Power clean duruşu alın; popo düşük, göğüs dışarıda, merkez
sıkı. Barı patlayıcı şekilde vücut boyunca dimdik çekin, beli geçtikten sonra
altına düşün ve tam squat pozisyonu alın. Uyluklar yere paralel konumdan
çıkınca barı clean pozisyonunda yakalayın. Sırtı düz, dirsekleri yüksekte
tutarak front squat yapın ve barla doğrulun. Barı yere bırakın, sonra
tekrarlayın.
Lateral Lunge Clean
Neden Yapmalısınız?
“Lateral clean/lunge
karması kalça kuvvetini ve dengesini vurgular” diyor Jeff. “DB ve KB clean’in
sunduğu artıları toplarken tek seferde birini kullanarak bacaklarda farklı bir
uyaran yaratıyorsunuz.”
Nasıl Yapılır?
Ayakta durun, elinizde giryayla kolunuzu uyluklarınıza
uzatın. Bu noktadan, kalçaları ileri itin ve ağırlığı vücut boyunca yukarı
çekip omuzlarda clean yapın. Karın kaslarınızı sertçe sıkın. Bu noktadan sonra,
aynı taraftaki bacağı ağırlıkla birlikte yana getirip yan lunge pozisyonuna alçalın.
Diğer bacağınız tam uzatılmış kalsın. Göğsü hareketin tamamında yukarıda tutun.
Şimdi hareketi tersine uygulayıp geri kalkın. Diğer yana geçmeden önce bir
bacağın tüm tekrarlarını tamamlayın.
Double Kettlebell Clean & Press
Neden Yapmalısınız?
“Koordinasyon artısı
ve tuhaf cisimleri tutma yeteneğinizle patlayıcılığınızı geliştiriyorsunuz”
diyor Jeff. “Yakalama pozisyonu ve basma devinimi omuz ve el bileklerindeki
hareket kabiliyetini de arttırıyor.”
Nasıl Yapılır?
Diz ve kalçalardan eğilip alçalın, iki elinize birer girya
alın. Kalça, ayak bilekleri ve dizlerde tam açılma yaptıktan sonra ağırlıkların
altına geçin ve giryalar ön kolların dışına gelecek şekilde clean pozisyonunda
yakalayın. Ağırlıklarla kalkın, sonra baş üzerine basın. Giryaları yanlara
alçaltın, yere bırakın, sonra tekrar edin.
Büyüklük kazanma amacı ile tüm vücut
antrenmanı ayarlamanın birkaç yolu vardır. Vücudunuzdaki her
bir kası özenle büyütme görevini yerine getirmenin en iyi yollarından biri, tüm
vücut antrenman programı uygulamaktır. Kas yapmak için hazırladığınız antrenmanınızı bir üst seviyeye
çıkarmak ve antrenman programınızı yaparken kendinize verdiğiniz dinlenme sürelerinde
bile kas yapma sürecini devam
ettirmeniz mümkün.
Cevap, iki farklı kas grubunu birlikte çalıştırdığınız ara
eşli (staggered) setlerde gizli.
Setler arasında verilen bütün molalar büyümek varken kaçan
fırsatlar demek! Vaktinizi boşa harcamanıza artık gerek yok. Dinlendirdiğiniz
kastan çalmak istememeniz anlaşılır bir durum ama dinlenme sırasında
bağlantısız bir kasınızı daha çalıştırabilirsiniz. Normalde tek kası çalıştığınız
sürede iki kasa yüklenip kaslarınızı çoklu görev moduna alarak daha da
büyüyebilirsiniz.
Çoklu Görev Modu
Ara eşli (staggered) ismi bize yavan geliyor. “Çoklu
saldırı” daha açık (ve de havalı) bir isim. Ara eşli demek, küçük bir kas
grubunu büyük bir kas grubunun setleri arasına yedirerek çalıştırmak demek.
Küçük derken baldır, karın ve ön kolları diyoruz ancak biceps, triceps ve omuz
kasları da bu öbeğe girebilir. Karnı, mesela, istediğiniz kas grubuyla birlikte
çalıştırmak mümkün. Ya da pulldown yaparken kavrama kuvvetinizin zayıflamasını
istemediğinizden, ön kolları bacaklarla birlikte çalıştırmak akıllıca
olacaktır. Benzer şekilde, baldırları bacak dışında istediğiniz grupla
eşleyebilirsiniz. Biceps, triceps ve omuz ile yapılan ara eşli setlerin,
çalışılan büyük kas grubundan çalmamasına dikkat etmeniz lazım. Yani bacakları
pushdown ile ara-eşleyebilirken triceps’i de çalıştıran chest press’le birlikte
çalıştırmak hata olacaktır.
Kardiyo bile
ağırlık antrenmanın “ara eşi” olabilir. Kas grupları arasında 10-15 dakikalık
yüksek yoğunluklu kardiyo yapmayı deneyin. Mesela, 10 dakika StepMill yapın,
hamstrings’i çalıştırın, 10 dakika koşu bandında çalışın, baldırları çalıştırın
ve 10 dakikalık eliptik çalışmasıyla sonlandırın. 30 dakika ara vermeden
zorlanarak çalışmaktansa, çalışmayı uygulanması kolay parçalara bölerek
motivasyonunuzdan, odağınızdan ve yoğunluğunuzdan bir şey kaybetmemiş oldunuz. Üstelik
bu tür temposu yüksek aralıklar, düşük tempolulara göre daha uzun süre yağ
yakmanıza olanak sağlayacaktır.
Çoklu ağırlık
seti üç şekilde yapılıyor:
Bağlantısız Süper Setler
Bir set büyük bir kası, bir set de önceki kasla bağlantısı
olmayan küçük bir kası çalıştırın. Küçük kas grubunu çok daha fazla set halinde
çalışmanız gerekeceğinden bir veya iki hareketi süper set şeklinde
atlayabilirsiniz. Mesela, sırtta dört hareketten 16 set yapıyorsanız, baldırda
da üç hareketten 12 set tamamlayın.
Karma Antrenman
Büyük kasın her iki veya daha çok setinde, bir set küçük bir
kas grubu çalışın. Mesela iki kol setinde bir, bir set de karın çalışın. Biceps
ve triceps için on ikişer setten sonra 12 set de karın tamamlamış olacaksınız. Ara
eşli setin klasik yöntemi budur.
Hareketler Arası
Büyük kasın hareketleri arasında bir set de küçük kas
çalışması yapın. Mesela, her bacak hareketinden sonra bir set wrist curl yapın.
Dört quad ve üç hamsting hareketi içeren bir antrenmanda, neredeyse hiç fark
etmeden yedi set ön kol çalışması yapabilirsiniz.
Hız Var, Öfke Yok
Çoklu görev modunda yapılan diğer çalışmalar gibi ara eşli
setler de size zaman kazandırır. Dinlenme aralarınızı çalışmayla doldurarak
antrenman süresinden kısmış olursunuz. Ancak en büyük artısı sıkıcılığı ortadan
kaldırmasıdır. Bazı hareketlerin ne kadar sıkıcı olduğunu biliyoruz. Çoğu kişi
yüksek tekrarlı leg raise
yapmaktansa ağır bir incline press seti daha yapmayı tercih eder. Bu sebepten
ötürü de önceki hareketi daha çok çalışırız. Baldır, karın, ön kol ve kardiyoyu
ara-eşleyerek bu bölgelerde yaşadığınız sıkıntılı durumdan da kurtulmuş
oluyorsunuz. Yani normalde atlamak veya sallamak istediğiniz çalışmayı hevesle
yapmış oluyorsunuz.
Ara eşli setlerin tuzakları yok değil. Birincisi, yanlış yapıldığında
toparlanma süresini uzatıp iki bölgenin kuvvetinden de çalma olasılığı. Bundan
kaçınmak için, baldır-üst vücut kasları, ön kol-alt vücut kasları ve
karın-kardiyo eşlemelerini belirttiğimiz gibi uygulayın. Ara eşli çalışma
odağınızı da zayıflatabilir. Gerçi bu antrenmana göre değişebilir. Squat’ta
yukarı piramit yaparak rekorunuzu kırmak istiyorsanız, mesela, setler arasında
leg raise yapmayı aklınızdan geçirmeyin.
Son olarak, iki farklı hareketi eşleyerek yaptığınız
çalışmalarda lojistik açıdan sorun yaşayabilirsiniz. İki farklı istasyonu
istediğiniz özgürlükle kullanmak zor olabiliyor. Bir hareket seti öncesi başka
bir harekette birden çok set yapmanız gerektiğinden ve de farklı kas gruplarını
çalıştırdığınızdan ara eşli setlerde problem yaşayabiliyorsunuz çünkü
kullanacağınız aletler birbirinden uzak olabiliyor. Fakat ikisini aynı yerde
yapabileceğiniz eşlemeler de yok değil. Eğer böyle bir sorun varsa, beklemek
yerine antrenmanınızı değiştirin. Eğer standing calf raise ile ara eşli
çalıştığınız sırada alet başkası tarafından kapılmışsa, başka bir baldır
hareketi yapın.
Ara Eşli Set Prensipleri
Büyük bir kas grubunu çalıştığınız setlerin
arasında küçük bir kas grubunu çalıştırın.
Çalıştığınız küçük kasın, büyük kasın
çalıştırıldığı birleşik hareketlerde zorlanmamış olması gerekiyor.
Ara eşli sette en iyi yapılan ara çalışmalar
karın, baldır, ön kol kasları ile kardiyodur.
Ara
Eşli Set Tüyoları
Ara eşli çalışmanın klasik yöntemi, büyük kasın
çalıştırıldığı her iki set (veya fazlası) arasında bir set küçük kas
çalıştırılmasıdır.
Karma çalışmanızı aynı yerde uygulamak üzere
planlayın. Mesela crunch ve dumbbell flye aynı spor sehpasında yapılabilir.
Yorucu bir setten sonra illa dinlenmeniz
gerekiyorsa ara eşli set yapmak yerine dinlenin.
Sporcu beslenmesi için oldukça önemli olan protein tüketimi, yoğun bir antrenmandan sonra yıpranan kasların onarımı ve gelişimi için çok önemlidir.
Hem hazırlaması kolay olan hem de kaslarınızı besleyecek proteince zengin omlet tarifleri diyet listenizde yer almayı hak ediyor.
Lor Peynirli Omlet
Malzemeler
2 büyük yumurta
1 çay kaşığı tereyağı
3 yemek kaşığı süt
1-2 dal maydanoz
100 gram lor peyniri
İsteğe göre tuz ve sumak
Hazırlanışı
Bir kaba yumurtaları kırın, içine lor peyniri ve maydanozu ekleyin. Karışımı iyice karıştırın. Teflon yüzeyli tavanın 1 tatlı kaşığı yağ eklendikten sonra tavayı ısıtın, karışımı üzerine dökün. Kabarcıklar çıktığında omleti çevirip diğer yüzü de pişirin. Tercih ettiğiniz baharatları ekleyebilirsiniz.
Mantarlı Sporcu Omleti
Malzemeler
1 kase yıkanıp iri doğranmış mantar
1 tatlı kaşığı zeytinyağı
2 yumurta
3 yemek kaşığı süt
2 yemek kaşığı rendelenmiş kaşar peyniri
Hazırlanışı
Teflon bir tavada zeytinyağını ısıtın. Ardından üzerine mantarları ekleyin ve mantarlar yumuşayıncaya kadar kısık ateşte pişirin. Ayrı bir kâsenin içine yumurtaları kırın ve içine süt ekleyip iyice karıştırın. Sonrasında yumurta karışımını da tavaya dökün. Omlet pişmek üzereyken üzerine rendelenmiş kaşar peyniri ekleyin.
Yulaflı Çıtır Omlet
Malzemeler
3 yemek kaşığı yulaf
2 dilim beyaz peynir
2 adet yumurta
2 yemek kaşığı süt
1 tatlı kaşığı zeytinyağı
Tuz, karabiber
Hazırlanışı
Bir kaba yumurtaları kırın,
içine beyaz peyniri ve yulafı ekleyin.
Karışımı iyice karıştırın. Teflon yüzeyli
tavanın 1 tatlı kaşığı yağ eklendikten sonra altını ısıtın ve karışımı üzerine
döküp pişirin. Kabarcıklar çıktığında
omleti çevirip diğer yüzü de pişirin. Tercih ettiğiniz baharatları
ekleyebilirsiniz. Afiyet olsun!
Mozarella ve Pesto Soslu Omlet
Malzemeler
2 yumurta
60 gr mozarella peyniri
1 yemek kaşığı pesto sosu
2 adet çeri Domates
Taze fesleğen (tercihen)
Tuz
1 tatlı kaşığı zeytinyağı
Hazırlanışı
Bir kaba yumurtaları kırın, içine mozarella peynirini ve pesto sosu ekleyin. Karışımı iyice karıştırın. Teflon yüzeyli tavanın 1 tatlı kaşığı yağ eklendikten sonra altını ısıtın ve karışımı üzerine döküp pişirin. Tercihe göre tuzu ekleyin. Kabarcıklar çıktığında omleti çevirip omletin diğer yüzünü de pişirin. Servis tabağına aldığınızda omleti çeri domates ve taze fesleğen ile servis edebilirsiniz. Afiyet olsun!
Börek Tadında Patates ve Kaşarlı Omlet
Malzemeler
3 adet yumurta
1 tatlı kaşığı zeytinyağı
100 ml süt
2 yemek kaşığı kaşar peyniri
2 adet haşlanmış patates
1,5 çay bardağı tam buğday unu
1 çay kaşığı karabiber, tuz ve kırmızıbiber
Hazırlanışı
Patateslerin bir tanesini rendeleyin. Rendelediğiniz patateslerin üzerine yumurtaları kırıp çırpın. Sütü, baharatları, peyniri ve tam buğday unu da ilave ederek akışkan kıvamlı bir harç elde edin. Tavanıza zeytinyağı ekleyin ve ısıtın. Üzerine önce patatesleri ve sonra yumurtalı karışımı dökün. Omleti kapağı kapalı olarak 5 dakika boyunca pişirin, daha sonra ters çevirip iyice pişene kadar bekleyin. Doyurucu omlet hazır, afiyet olsun!
Sebzeli Omlet
Malzemeler
3 yumurta (1 tam 3 beyazıyla)
1 adet orta boy yeşil biber
1 adet orta boy kırmızı biber
1-2 dal maydanoz
50 gr keçi peyniri
1 tatlı kaşığı zeytinyağı
Hazırlanışı
Bir kaba yumurtaları kırın, içine keçi peyniri ve sebzeleri ekleyin. Karışımı iyice karıştırın. Teflon yüzeyli tavanın 1 tatlı kaşığı yağ eklendikten sonra altını ısıtın ve karışımızı üzerine döküp pişirin. Kabarcıklar çıktığında omleti çevirip diğer yüzü de pişirin. Tercih ettiğiniz baharatları ekleyebilirsiniz.
Hepimiz sağlıklı ve fit bir görünümün peşinden koşuyoruz. Bu uğurda diyet yapıp sağlıklı besleniyor ve spor yapmaya da özen gösteriyoruz. Ancak bazı bölgelerimiz incelmekte ve hayallerimizdeki gibi şekillenmekte biraz geride kalabiliyor. Bacaklar bu bölgelerden biri; üstelik vücudun formunu en çok belli eden yerlerin de başında geliyorlar.
Sporla haşır neşir
olanların bileceği gibi bölgesel incelme
diye bir şeyden bahsetmek pek mümkün değil. Dolayısıyla bacak inceltmek için yapmanız gereken ilk şey kilo vermek olmalı.
Tek başına bacak inceltme hareketleri
ile mucizevi bir şekilde bacaklarınızın incelmesini bekleyemezsiniz. Yine de
kilo verme sürecinde bacak inceltme
antrenmanları yaparak bacak kaslarınızı şekillendirmeniz gerekir. Böylece
kilonuzu yağdan verdiğinizde, bu süreçte şekillendirdiğiniz bacak kaslarınız
ortaya çıkar ve elde etmek istediğiniz görünüme kavuşuverirsiniz.
Evet, bacaklarınızın harika görünmesi için spor şart; bacaklarınızı şekillendirmek içinse egzersiz çok! Üstelik ev ortamında kolaylıkla yapabileceğiniz bu egzersizler için bacak inceltme aleti de gerekli değil. Evde spor yapmak için matınız ve spor taytınız yeterli.
Sizin için
hazırladığım bu süper set antrenmanı ile bacaklarınızı şekillendirmeye hazırsanız,
baldırlarınızı yakacak altı harekete hemen geçelim. Tüm hareketler arasında
5-10 saniye mola verin ve antrenman öncesinde esnemeyi sakın unutmayın.
Calf
Raise
Ayaklar omuz genişliğinde açık
Vücudumuz dik
Parmak uçları tam karşıyı gösteriyor.
Bu pozisyonda parmak ucunuzda,
nefes alarak yükselin. Yükseldiğiniz yerde 1 saniye bekleyip, calflerinizi sıkın
ve başlangıç pozisyonuna geri dönün. Bu hareketi tam 1 dakika boyunca dinlenme
olmadan tekrar edin.
Evde spor yaparken verimi arttırmak ve kas gelişiminizi desteklemek için size yardımcı olacak takviyeleriinceleyin.
Squat
on Toes – Parmak Ucunda Squat
Ayaklar omuz genişliğinde açık
Vücudumuz dik. Karnımız sıkı.
Topuklarınızı hafif yerden
yükseltin ve sanki koltuğa oturur gibi, kalçanız geride olacak şekilde
dizlerinizi kırıp, alçalın. Üst bacağınız yerle paralel olduğunda 1 saniye
bekleyip, başlangıç pozisyonuna geri dönün. Tüm hareketi 45 saniye boyunca
tekrar edin.
Elevated
Heel Forward Lunge
Ayaklar omuz genişliğinde açık bir şekilde pozisyon alın.
Parmak ucunda yükselip, sağ bacağınla öne doğru bir adım atın.
Lunge pozisyonunda 1 saniye
bekledikten sonra, başlangıç pozisyonuna geri dönün ve aynı hareketi sol
bacağınızla tekrarlayın. Öndeki dizin tam karşıyı gösterdiğinden emin olun. 45
saniye boyunca egzersizi tekrarlayın.
Squat
Hold with calf raise
Ayaklar omuz genişliğinden biraz daha açık ve parmak uçları dışa dönük olsun.
Ellerinizi göğüs hizasında birleştirin ve sanki arkanızda sandalye varmış gibi çömelin.
Üst bacağınız yerle paralel olduğu yerde durun.
Kalça ve karın kaslarınız sıkı,
vücudunuz dik, omuzlarınız rahat olmalı. Dizlerinizin, ayak bileklerinizle aynı
hizada olduğundan emin olun. Sol topuğunuzu yerden kaldırın ve 1 saniye kalf
yani baldır kaslarınızı sıkın ve yere indirin. Aynısını sağ ayağınızla da
yapın. Hareketi 45 saniye boyunca tekrarlayın.
Plie
with Calf Raise
Ayaklar omuz genişliğinden biraz daha açık ve parmak uçları dışa dönük olsun.
Ellerinizi göğüs hizasında birleştirin, topuklarınızı yerden kaldırın.
Kalça ve karın kaslarınızı sıkın, vücudunuz dik, omuzlarınız rahat olsun.
Bu sefer koltuğa oturur gibi
değil, kalçanız yere bakacak şekilde çömelin. Bu hareket sadece baldırlarınızı,
kalflerinizi değil aynı zamanda kalça/glute, iç bacak, üst bacak (quadriceps/hip
fleksör/hamstrings) kaslarınızı da çalıştırır. Hareketi 45 saniye tekrarlayın.
Single
Leg Calf Raise
Ayaklarınızı omuz genişliğinde açın
Denge sağlamayı kolaylaştırmak için, iki kolunuzu da havaya kaldırın ve tam karşınızda bir noktaya odaklanın.
Karın kaslarınızı sıkın ve vücudunuzu dik tutun.
Sol bacağınızı dizinizden kırıp, yükseltin.
Şimdi sağ ayak parmak ucunuzda yükselin, 1 saniye havada baldır kaslarınızı/kalfinizi sıkın ve yere inin. Hareketi her bacak için 30 saniye tekrarlayın.
Tüm antrenman bittikten sonra esnemeyi unutmayın!
Antrenmanın tamamını link üzerinden izleyebilirsiniz.